Các cột mốc phát triển tâm lý quan trọng ở trẻ theo từng lứa tuổi

Nuôi con khỏe Mẫn Mẫn - Theo Marry 1511169812

Mỗi một cột mốc phát triển của trẻ, phụ huynh phải nghiên cứu thật kỹ tâm lý học ở lứa tuổi đó và nắm rõ những vấn đề đang diễn ra với bé yêu của mình.

Tâm lý học lứa tuổi bị chi phối bởi nhiều yếu tố, đó là ảnh hưởng của nền văn hóa, hoạt động, điều kiện sinh học (di truyền) và ảnh hưởng quan trọng của yếu tố giáo dục.

Tâm lý học lứa tuổi 1

Người lớn cần hiểu rõ về tâm lý của con trẻ ở mỗi giai đoạn phát triển để có cách ứng xử phù hợp, tạo ra những thuận lợi cho các giai đoạn phát triển về sau

Trẻ em trải qua những giai đoạn phát triển khác biệt khi có những bước chuyển tiếp từ trẻ sơ sinh đến người trưởng thành. Trong mỗi giai đoạn này, nhiều thay đổi trong não bộ và nhận thức của trẻ sẽ diễn ra. Trong đó, những bước phát triển đầu tiên sẽ có tác động thuận lợi hay bất lợi lên các bước sau đó.

Tâm lý học lứa tuổi nghiên cứu tâm lý con người nhưng không phải là con người trưởng thành mà là con người ở các giai đoạn phát triển. Với hy vọng giúp các bậc phụ huynh tường tận về những gì trẻ cần và cảm nhận được ở mỗi độ tuổi.

Cha mẹ có thể cung cấp sự hỗ trợ, khuyến khích và các can thiệp cần thiết để trẻ có thể tiến bộ qua từng giai đoạn một cách dễ dàng và thành công nhất có thể.

 

Quan niệm về sự phát triển tâm lý học lứa tuổi trẻ em

Trẻ em vận động và phát triển theo quy luật riêng. Sự tác động qua lại giữa yếu tố di truyền và môi trường sống của trẻ phần nào quyết định sự phát triển tâm lý trẻ em theo chiều hướng tích cực hay tiêu cực, lành mạnh hay lệch lạc. Ngoài ra, trong suốt quá trình phát triển này sẽ có sự đan xen giữa các giai đoạn bình ổn và khủng hoảng.

Trong từng giai đoạn lứa tuổi có những đặc điểm chung, đặc trưng cho lứa tuổi đó nhưng không phải là phạm trù tuyệt đối, bất biến. Sự phát triển tâm lý của trẻ nhỏ thường không ổn định và diễn ra cực kỳ nhanh chóng. Đó là một quá trình không phẳng lặng mà có khủng hoảng và có đột biến. Chính những tương tác của đứa trẻ với thế giới xung quanh giúp cho tâm lý của trẻ được hình thành và phát triển.

Giai đoạn 1 (từ 0 – 1 tuổi)

Trong giai đoạn này, bé tương tác chủ yếu với bố mẹ và người thân trong gia đình. Sự vỗ về, chăm sóc của bố mẹ tạo cho bé lòng tin, cảm giác được che chở. Tình yêu thương, sự âu yếm và những cái ôm trìu mến của cha mẹ rất cần thiết để giúp bé có được tình yêu và sự tin tưởng vào con người sau này.

Ngược lại, nếu thiếu sự gần gũi và ấm áp của người thân, bé dễ nảy sinh cảm giác mất an toàn, lo lắng và sợ hãi, thiếu lòng tin vào chính mình cũng như với những người khác trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Tâm lý học lứa tuổi 2
Người lớn cần sự tinh tế, nhạy cảm và sự quan tâm sâu sắc để có thể hiểu được trí tuệ, nguyện vọng, tình cảm độc đáo của trẻ em trong mỗi giai đoạn phát triển

Giai đoạn 2 (từ hơn 1 – 3 tuổi)

Ở tuổi này, bé bắt đầu khám phá xung quanh, tìm xem mối liên hệ giữa các sự vật với mình như thế nào. Bé bắt đầu “thử ” xem mình có thể làm được những gì. Những hoạt động này giúp bé có được cảm giác về tính tự chủ, tiền đề để trở thành một con người có năng lực và tự lập sau này.

Tuy nhiên, bé cũng có thể sẽ trở thành con người liều lĩnh hoặc mặc cảm tự ti bởi những hành vi ngăn cấm, chê bai quá mức hoặc hạn chế sự thể hiện tính độc lập của bé.

Điều quan trọng cần lưu tâm ở giai đoạn này là mối quan hệ nâng đỡ giữa bố mẹ và con cái. Bố mẹ cần ủng hộ và khuyến khích hơn là làm cho bé sợ. Nhưng, cũng không nên quá bao bọc bé khỏi thế giới xung quanh khiến bé trở nên rụt rè, thụ động.

Giai đoạn 3 (từ 3 – 6 tuổi)

Là giai đoạn của học hỏi và bắt chước, bé quan sát người khác và hành động theo cách riêng của mình. Bé cũng bắt đầu có sự tranh đấu và thi đua với bạn bè. Đây còn được coi là giai đoạn vàng của sự sáng tạo, bởi bé khá tò mò, muốn tìm hiểu về thế giới xung quanh. Chính vì vậy, bé thường hay đặt ra nhiều câu hỏi “tại sao?”.

Nếu đáp ứng được những đòi hỏi này một cách thoả đáng, bé sẽ có sự tự tin, khả năng sáng tạo. Ngược lại, nếu bị cấm đoán, dè bỉu hoặc bị bỏ mặc khi thất bại, các bé sẽ nảy sinh cảm giác rụt rè và cảm giác tội lỗi.

Lối giáo dục máy móc khiên cưỡng, hoặc không cho phép các bé khởi xướng và thực hiện các nhiệm vụ sáng tạo trong giai đoạn này sẽ hạn chế sự phát triển của các bé về sau.

Giai đoạn 4 (từ 6 – 12 tuổi)

Trẻ bắt đầu tự mình bước vào xã hội, tương tác và ganh đua với bạn bè tại trường học. Trẻ bộc lộ rõ hơn các tài năng và năng khiếu riêng nhờ các sinh hoạt chung và giao tiếp với mọi người. Trẻ ở giai đoạn này thường háo hức, sẵn sàng tiếp thu những kỹ năng mới.

Tâm lý học lứa tuổi 3
Quan hệ xã hội với bạn bè bắt đầu chiếm tỷ trọng lớn ở giai đoạn này của trẻ

Nếu giai đoạn này thành công, trẻ sẽ có nhiều nghị lực và kinh nghiệm để đương đầu với những khó khăn và khủng hoảng sau này. Nếu không, trẻ dễ cảm thấy mình thua kém bạn bè, ngán ngại khi gặp những thử thách, khó khăn.

Trong giai đoạn này, cơ thể của trẻ chưa phát triển cân đối và có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chi với nhau. Do vậy, đôi khi trẻ tỏ ra vụng về, hậu đậu. Nhưng đừng vội trách mắng trẻ. Sự la mắng, cấm đoán sẽ làm cho trẻ không dám giao tiếp, không có cơ hội để phát triển trí tuệ. Cảm giác tự ti, kém cỏi cũng bắt nguồn từ chính những tình huống này.

 

Trên đây là khái quát 4 giai đoạn phát triển của trẻ nhỏ theo tâm lý học lứa tuổi. Hi vọng qua những thông tin này, các bậc phụ huynh có thể hiểu rõ hơn về tâm lý và nhu cầu của trẻ ở từng giai đoạn để đáp ứng đúng đắn, tạo tiền đề cho sự phát triển lành mạnh của trẻ về sau này.

 

Trẻ 4 tháng ít 'đi tiêu', chậm tăng cân, nguyên nhân do đâu?

Tin Hot

6 câu chuyện đặc biệt về những em bé 'lấy nước mắt' cộng đồng mạng năm qua

6 câu chuyện đặc biệt về những em bé 'lấy nước mắt' cộng đồng mạng năm qua

Nuôi con khỏe
24 giờ trước

Cô bé khiếm thính rơm rớm nước mắt khi lần đầu nghe được tiếng mẹ hay cậu bé không tay nhưng giàu nghị lực sống chính là những câu chuyện của những đứa trẻ đáng yêu được cộng đồng mạng quan tâm nhất năm 2017.

Cách xử trí khi trẻ sơ sinh 3 ngày không đi ngoài

Cách xử trí khi trẻ sơ sinh 3 ngày không đi ngoài

Nuôi con khỏe
24 giờ trước

Trẻ sơ sinh 3 ngày không đi ngoài có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh nghiêm trọng. Vì vậy mẹ cần phải hiểu nguyên nhân, biểu hiện cũng như cách xử lý trong trường hợp bé lâu ngày không đi ngoài.

Trẻ bị suy dinh dưỡng bào thai, nguyên nhân và cách chăm sóc

Trẻ bị suy dinh dưỡng bào thai, nguyên nhân và cách chăm sóc

Nuôi con khỏe
24 giờ trước

Trẻ bị suy dinh dưỡng bào thai thường thấp còi, chậm phát triển chiều cao và ảnh hưởng đến não. Nếu được nuôi dưỡng đúng cách và đầy đủ, trẻ sẽ phục hồi cân nặng và phát triển bình thường.

Sau vụ 3 trẻ sơ sinh xuất huyết não, bác sĩ chỉ cách phòng tránh thiếu hụt vitamin K

Sau vụ 3 trẻ sơ sinh xuất huyết não, bác sĩ chỉ cách phòng tránh thiếu hụt vitamin K

Nuôi con khỏe
24 giờ trước

Thiếu hụt vitamin K là một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ sơ sinh rơi vào tình trạng bị xuất huyết não.

Chọn bỉm cho con trên 3 tháng tuổi, đây là 3 điều mẹ nhất định phải nhớ

Chọn bỉm cho con trên 3 tháng tuổi, đây là 3 điều mẹ nhất định phải nhớ

Nuôi con khỏe
24 giờ trước

Đằng sau “cái lật đầu đời” của bé là nỗi lo của mẹ nên chọn loại tã nào để vừa thấm hút tốt lại không ảnh hưởng đến chuyển động của con.

Loading...